‘Nijdra blijft veranderen, dat is een constante factor’
‘Nijdra blijft veranderen, dat is een constante factor’
Wie door de gangen van Nijdra loopt, ziet een familiebedrijf dat stevig geworteld is in traditie, maar tegelijk volop bezig is met de toekomst. Waar vroeger stapels papieren orders, tekeningen en formulieren over de bureaus verspreid lagen, staan laptops en heerst nu een digitale orde. Processen zijn versneld, fouten worden teruggedrongen en de samenwerking met klanten en leveranciers is veel nauwer geworden. Midden in die verandering staat Koen Zuidema, change manager bij Nijdra met een frisse, toekomstgerichte blik en gedreven door een passie voor procesoptimalisatie.
Kun je beginnen met uitleggen wat je precies doet bij Nijdra?
‘Ik ben change manager en houd me bezig met procesoptimalisatie in de breedste zin van het woord. Dat kan hier op kantoor zijn, in het bedrijfsbureau, maar ook in de productie, zoals de CNC-fabrieken of de assemblage. Mijn taak is om te kijken waar processen efficiënter en slimmer kunnen. Daarbij onderzoek ik ook welke rol AI binnen onze processen kan spelen: waar het daadwerkelijk waarde toevoegt, welke werkzaamheden ermee ondersteund kunnen worden en hoe we dat op een verantwoorde manier kunnen inzetten. Dat gaat van het koppelen van applicaties tot het verbeteren van werk- en processtromen. Wat mij op dit moment echt bezighoudt, is hoe we productdata veilig en automatisch door alle stappen van het proces kunnen laten lopen; van de klant naar de engineer, van de programmeur naar de operator en de kwaliteitsafdeling. Zonder dat daar telkens mensen handmatig gegevens hoeven over te zetten en met zo min mogelijk informatiedragers. Dat scheelt tijd, voorkomt fouten en maakt ons werk beter en betrouwbaarder.’
Welke ontwikkelingen zie je in jullie sector die bepalend zijn voor de toekomst van Nijdra?
‘De kern is dat we moeten blijven investeren in nieuwe innovaties, zowel in de machinefabrieken als in de assemblage. Daarnaast is data cruciaal. Je moet ervoor zorgen dat je je data volledig op orde hebt, zodat je systemen met elkaar kunt koppelen. We zijn daar nu al stappen in aan het zetten. Bijvoorbeeld samen met Bossard, een partner die bevestigingsdelen levert. Zij hebben een systeem waarbij onderdelen op weegschaaltjes liggen. Zodra er voorraad verbruikt wordt, gaat er automatisch een signaal naar hun systeem en wordt het aangevuld. Dat is een vorm van integratie die ons veel tijd en fouten scheelt. Inmiddels zijn we ook bezig met een proefproject waarin hun hardware en software ons helpen om operators bij de assemblage te ondersteunen met slimme werkinstructies. Het systeem volgt wat er gebeurt, checkt of schroeven goed zijn aangedraaid en legt de kwaliteit automatisch vast. Zo maken we de brug van engineering naar uitvoering en naar kwaliteitscontrole. Je krijgt daardoor een keten waarin steeds minder handmatig hoeft te gebeuren en waarin je veel meer grip hebt. Daarnaast onderzoeken we nadrukkelijk wat AI voor onze processen kan betekenen. Zo zijn we bijvoorbeeld bezig met Imnoo, dat AI inzet om werk in de verspaning slimmer voor te bereiden en te calculeren. Tegelijk kijken we breder naar de mogelijkheden van AI: kunnen we in de toekomst bijvoorbeeld zelf applicaties bouwen die specifiek aansluiten op onze processen? Daarin zijn we nu vooral aan het onderzoeken waar de technologie echt waarde kan toevoegen.’
Dat klinkt als een forse digitaliseringsslag. Hoe ver wil je daarin gaan?
‘Ik denk dat we moeten streven naar volledige integratie. Niet alleen intern, maar ook extern. Intern betekent dat alle software in het bedrijf met elkaar verbonden is en informatie automatisch doorloopt. Extern betekent dat we dezelfde koppelingen realiseren met klanten en leveranciers. Dan hoef je niet meer te bellen of mailen voor prognoses of planningen, maar kun je in hun systeem kijken via je eigen systeem. Daarmee zit je veel dichter op de klant, kun je sneller inspelen op veranderingen en voorkom je fouten. Het doel is dat informatie veilig, synchroon en automatisch door de hele keten loopt. En juist als die basis goed staat, ontstaan er ook veel meer mogelijkheden voor bijvoorbeeld AI-agents.’
Hoe zorg je dat je de juiste timing hebt? Niet te vroeg en niet te laat?
‘Dat is de kunst. Ik gebruik vaak de metafoor van de boeggolf van een schip. Als je op de boeggolf van innovatie kunt meebewegen, kun je met relatief weinig inspanning veel snelheid maken. Als je er net achter zit, moet je extra hard werken, eigenlijk inhalen, terwijl je concurrent een voorsprong zou kunnen hebben. Als je te ver vooruit loopt, maak je zelf een boeggolf en loop je kans tijd en energie te investeren in ontwikkelingen waar anderen makkelijk op kunnen aanhaken in de toekomst. Je moet dus precies in die golf meebewegen. Dat betekent dat je constant om je heen kijkt, branchebijeenkomsten bezoekt, luistert naar klanten en leveranciers en probeert te voelen waar de ontwikkeling naartoe gaat. Zo ben je niet te vroeg, maar ook zeker niet te laat.’
AI wordt overal genoemd. Wat betekent het voor jullie werk?
‘AI is op dit moment misschien wel de grootste verandering in onze sector. Ik zie het op twee manieren. Aan de ene kant helpt AI ons om data beter te interpreteren en op basis daarvan betere keuzes te maken. Denk bijvoorbeeld aan een datawarehouse waarin informatie uit verschillende systemen samenkomt. AI kan daar snel patronen en verbanden in herkennen en misschien zelfs autonoom acties uitvoeren binnen vooraf bepaalde kaders. Aan de andere kant zie ik het als een soort personal assistant voor elke medewerker. Kleine, vervelende klusjes, zoals het controleren van productinformatie of het overtikken van lange lijsten, kun je overlaten aan AI. Daardoor houd je tijd en energie over voor het creatieve deel van je werk, voor de dingen waar je echt goed in bent. Wij hebben inmiddels ook een AI-engineer die ons helpt om die stappen concreet te maken. Het klinkt misschien nog een beetje als een droom, maar dit kan echt.’
Sommige mensen zijn bang dat AI banen overbodig maakt. Hoe kijk jij daar tegenaan?
‘Ik begrijp die zorg, maar zie AI niet als bedreiging. Integendeel: ik denk dat het ons werk juist leuker maakt. Neem een engineer. Die wil ontwerpen, schetsen maken, in een 3D-programma zitten. Die zit er echt niet op te wachten om honderd materiaaltjes in een stuklijst te typen, dus laat AI dat werk doen. Dan kan een engineer zich ontwikkelen, zijn kennis verdiepen, meer creatief bezig zijn. Dat is niet alleen goed voor de medewerker zelf, maar ook voor Nijdra. Hoe meer expertise in huis, hoe beter we onze klanten kunnen bedienen en hoe meer markten we kunnen betreden.’
Wat voor mensen passen er in een cultuur waarin je voortdurend innoveert?
‘Dat verschilt per rol, maar er is één eigenschap die voor iedereen geldt: veranderbereidheid. Je moet het leuk vinden dat dingen veranderen. Het is continu leren en bijblijven. Kennis van vandaag is morgen alweer achterhaald. Als je daar plezier in hebt, dan pas je hier goed. En dat geldt niet alleen voor Nijdra, maar voor de hele maakindustrie. Het tempo ligt hoog, je moet mee.’
Nijdra is een familiebedrijf. Hoe combineer je die cultuur met innovatie en technologie?
‘Juist doordat we een familiebedrijf zijn, kunnen we sneller schakelen en flexibeler innoveren. We hebben een platte structuur en korte lijnen. Dat stimuleert creativiteit en samenwerking. Projecten pak je altijd multidisciplinair aan, je spreekt mensen van andere afdelingen regelmatig. Dat zorgt voor diversiteit en frisse ideeën. Bovendien maakt die familiecultuur dat we elkaar stimuleren en scherp houden. Het een sluit het ander dus helemaal niet uit. Integendeel, het versterkt elkaar.’
Welke rol speelt duurzaamheid in jullie werk?
‘Een hele belangrijke. Procesverbetering en duurzaamheid zijn voor mij eigenlijk onlosmakelijk verbonden. Elke verspilling die je weghaalt, is winst. We zijn bijvoorbeeld met onze rapportage volledig overgestapt van papier naar dashboards. We werken met retourverpakkingen en refurbishen soms oude systemen van klanten in plaats van alles nieuw te produceren. Ook dat is duurzaamheid. We kijken samen met klanten hoe we slimmer, efficiënter en duurzamer kunnen werken.’
Als je vooruitkijkt, hoe ziet Nijdra er over tien jaar uit?
‘We zullen dan nog steeds een familiebedrijf zijn, maar wel één dat nog meer markten kan bedienen. Mede door de technologische ontwikkelingen hebben onze klanten steeds hogere verwachtingen van ons. Dat betekent dat we onszelf moeten blijven ontwikkelen, nieuwe expertise opbouwen en nieuwe toepassingen vinden voor wat we kunnen. Zo helpen we onze klanten ook in de toekomst, en ik verwacht dat we door de ontwikkeling ook andere markten kunnen betreden, maar wèl altijd met dezelfde waarden. Wat ik zeker weet: Nijdra blijft veranderen. Dat is misschien wel de enige constante die ik met zekerheid kan voorspellen.’